APEXSở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam

Công ty cổ phần công nghệ tài chính APEX

bước giá hàng hóa phái sinh
Hàng hóa phái sinh8 phút đọc

Bước giá hàng hóa phái sinh là gì? Bản chất, cách tính và bảng quy chuẩn chi tiết

Cẩm nang tìm hiểu bước giá hàng hóa phái sinh là gì: Bản chất tick size, cách tính lãi lỗ theo bước giá và giải pháp công nghệ định lượng từ APEX Fintech.

30 tháng 10 2026
Đã xuất bản

Bước giá hàng hóa phái sinh là gì và mỗi bước nhảy số trên bảng điện tử có tác động giảm đi hoặc nhân đôi vốn của bạn ra sao? Bài viết sau đây của APEX Fintech sẽ cung cấp cẩm nang chi tiết về khái niệm tick size, công thức tính lãi lỗ và bảng quy chuẩn quốc tế liên thông qua MXV. Khác với cổ phiếu cơ sở, từng hợp đồng tương lai sở hữu một đơn vị đo lường và quy chuẩn dịch chuyển giá hoàn toàn riêng biệt. Nắm vững bản chất này là chìa khóa giúp bạn thiết lập điểm cắt lỗ chuẩn mực và làm chủ nguồn vốn giải ngân hằng ngày.

Bước giá hàng hóa phái sinh là gì?

Bước giá hàng hóa phái sinh (thuật ngữ tài chính quốc tế gọi là "Tick Size") là khoảng tăng/giảm nhỏ nhất mà giá của một hợp đồng phái sinh có thể dịch chuyển trên bảng điện tử. Nói cách khác, giá niêm yết của hợp đồng phái sinh không thể biến động ở các mức thập phân tùy ý mà bắt buộc phải nhảy theo từng nấc nguyên vẹn của bước giá quy định.


Quy chuẩn về bước giá không do các công ty môi giới tự đặt ra, mà được quy định đồng bộ bởi các sở giao dịch hàng hóa quốc tế như Tập đoàn CME (bao gồm các sàn CBOT, COMEX), Sở Giao dịch Liên lục địa (ICE), Sở Giao dịch Osaka (OSE), Sở Giao dịch Singapore (SGX), và được áp dụng thống nhất khi liên thông qua Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV).

Mỗi nhóm mặt hàng sẽ có đơn vị yết giá và quy cách bước giá riêng biệt, ví dụ:

  • Hợp đồng tương lai Ngô (ZCE) niêm yết trên sàn CBOT có bước giá tối thiểu là 0,25 cent/giạ. Điều này đồng nghĩa với việc mức giá khớp chỉ có thể nhảy từ 420,00 lên 420,25 cent/giạ, chứ không thể xuất hiện các mức giá lẻ như 420,10 hay 420,15 cent/giạ.

  • Tương tự, hợp đồng cà phê Robusta (RC) trên sàn ICE Futures Europe có bước giá là 1 USD/tấn. Khi giá dịch chuyển từ 3.500 USD lên 3.501 USD/tấn, hợp đồng được ghi nhận là đã tăng đúng 1 bước giá.

Tìm hiểu bước giá hàng hóa phái sinh

Công thức tính bước giá hàng hóa phái sinh

Trong thực tế giao dịch, điều nhà đầu tư cần quan tâm nhất không chỉ là con số biến động trên màn hình, mà là mỗi bước giá nhảy tương ứng với bao nhiêu tiền lãi hoặc lỗ trong tài khoản (Tick Value).

Hợp đồng tương lai vận hành theo cơ chế ký quỹ. Nhà giao dịch chỉ cần duy trì mức ký quỹ theo quy định thay vì thanh toán toàn bộ giá trị danh nghĩa của hợp đồng. Mức ký quỹ được điều chỉnh theo từng thời kỳ và điều kiện thị trường. Khi thị trường dịch chuyển, giá trị lãi/lỗ của mỗi bước giá hàng hóa phái sinh được tính toán theo công thức chuẩn:

Giá trị một bước giá (Tick Value) = Quy mô hợp đồng x Bước giá tối thiểu

Nếu tính trên toàn bộ quy mô vị thế đang mở, tổng biến động tiền mặt trên mỗi bước giá được xác định như sau:

Tổng giá trị của một bước giá = Số lượng hợp đồng x Quy mô hợp đồng x Bước giá tối thiểu

Ví dụ minh họa tính toán:

Nhà đầu tư mở vị thế mua 2 hợp đồng tương lai Dầu đậu tương (ZL) trên sàn CBOT:

  • Quy mô hợp đồng tiêu chuẩn: 60.000 pounds.

  • Bước giá tối thiểu: 0,01 cent/pound (tương đương 0,0001 USD/pound).

  • Áp dụng công thức tính giá trị của 1 bước giá:

60.000 pounds x 0,0001 USD/pound = 6 USD/ hợp đồng

  • Khi giao dịch 2 hợp đồng, mỗi lần bảng điện tử nhảy 1 bước giá (0,01 cent), tài khoản của nhà đầu tư sẽ biến động tương ứng: 2 x 6 USD = 12 USD

Đặc điểm của bước giá hàng hóa phái sinh

Các thông số kỹ thuật về bước giá hàng hóa phái sinh luôn được công bố công khai và minh bạch trong tài liệu Đặc tả hợp đồng (Contract Specifications) của từng sở giao dịch. Tùy thuộc vào đặc tính thương phẩm, tính chất thanh khoản và giá trị kinh tế của từng nhóm tài sản (nông sản, nguyên liệu công nghiệp, kim loại), các sở giao dịch sẽ thiết lập bước giá với những đặc trưng riêng biệt.

Dưới đây là bảng tổng hợp bước giá quy chuẩn cho các mặt hàng phổ biến đang được giao dịch liên thông hợp pháp qua MXV – đơn vị duy nhất tính đến thời điểm hiện tại được Bộ Công Thương cấp phép tổ chức thị trường giao dịch hàng hóa tập trung tại Việt Nam:

Bước giá hàng hóa phái sinh: Mặt hàng nông sản

Nhóm nông sản giao dịch chủ yếu qua sàn CBOT (thuộc CME Group) với quy cách đo lường theo giạ (bushel) hoặc pound:

Mặt hàng

Sở giao dịch

Quy mô hợp đồng

Bước giá tối thiểu

Giá trị 1 bước giá

Đậu tương

CBOT

5.000 giạ

0,25 cent / giạ

12,50 USD

Đậu tương Mini

CBOT

1.000 giạ

0,125 cent / giạ

1,25 USD

Dầu đậu tương

CBOT

60.000 pounds

0,01 cent / pound

6,00 USD

Khô đậu tương

CBOT

100 tấn thiếu

0,10 USD / tấn thiếu

10,00 USD

Ngô

CBOT

5.000 giạ

0,25 cent / giạ

12,50 USD

Ngô Mini

CBOT

1.000 giạ

0,125 cent / giạ

1,25 USD

Lúa mì

CBOT

5.000 giạ

0,25 cent / giạ

12,50 USD

Gạo thô

CBOT

2.000 cwt

0,50 cent / cwt

10,00 USD

Bước giá hàng hóa phái sinh: Mặt hàng nguyên liệu công nghiệp

Nhóm nguyên liệu công nghiệp được niêm yết chủ yếu trên các sàn ICE Futures U.S., ICE Futures Europe, OSE và SGX:

Mặt hàng

Sở giao dịch

Quy mô hợp đồng

Bước giá tối thiểu

Giá trị 1 bước giá

Cà phê Arabica

ICE US

37.500 pounds

0,05 cent / pound

18,75 USD

Cà phê Robusta

ICE EU

10 tấn

1,00 USD / tấn

10,00 USD

Đường 11

ICE US

112.000 pounds

0,01 cent / pound

11,20 USD

Đường trắng

ICE EU

50 tấn

0,10 USD / tấn

5,00 USD

Bông sợi (Cotton)

ICE US

50.000 pounds

0,01 cent / pound

5,00 USD

Ca cao

ICE US

10 tấn

1,00 USD / tấn

10,00 USD

Cao su TSR20

SGX

5 tấn

0,10 cent / kg

5,00 USD

Cao su RSS3

OSE

5 tấn

0,10 JPY / kg

500 JPY

Bước giá hàng hóa phái sinh: Mặt hàng kim loại

Nhóm kim loại quý và kim loại cơ bản được giao dịch tập trung tại sàn COMEX, NYMEX và SGX:

Mặt hàng

Sở giao dịch

Quy mô hợp đồng

Bước giá tối thiểu

Giá trị 1 bước giá

Bạc tiêu chuẩn

COMEX

5.000 troy ounce

0,005 USD / troy ounce

25,00 USD

Bạc Micro

COMEX

1.000 troy ounce

0,005 USD / troy ounce

1,00 USD

Đồng tiêu chuẩn

COMEX

25.000 pounds

0,0005 USD / pound

12,50 USD

Bạch kim

NYMEX

50 troy ounce

0,10 USD / troy ounce

5,00 USD

Quặng sắt 62% Fe

SGX

100 tấn

0,05 USD / tấn

1,00 USD

(Lưu ý: Nhóm hàng hóa năng lượng như dầu thô, khí tự nhiên và kim loại vàng hiện không nằm trong danh mục niêm yết giao dịch của MXV).

Tầm quan trọng của bước giá trong giao dịch hàng hóa phái sinh

Hiểu và vận dụng thành thạo bước giá hàng hóa phái sinh là kỹ năng bắt buộc để xây dựng một kế hoạch giao dịch an toàn và có trật tự:

  • Duy trì trật tự và tính minh bạch của sổ lệnh: Việc quy định bước giá ngăn chặn tình trạng người tham gia đặt lệnh với các mức giá lẻ tẻ không cần thiết, giúp sổ lệnh tập trung thanh khoản rõ nét và công bằng cho mọi bên.

  • Hỗ trợ quản lý rủi ro và đặt lệnh dừng lỗ: Nhà đầu tư có thể quy đổi khoảng cách cắt lỗ (Stop-loss) ra số lượng bước giá cụ thể, từ đó tính toán cụ thể số tiền rủi ro tối đa trên mỗi giao dịch.

  • Hạn chế hiện tượng trượt giá: Nắm rõ quy cách bước giá và độ sâu thị trường giúp bạn lựa chọn loại lệnh phù hợp (lệnh giới hạn hay lệnh thị trường), giảm thiểu nguy cơ bị khớp ở các mức giá bất lợi.

  • Cung cấp thanh khoản tập trung: Bước giá chuẩn hóa gom các mức chào mua (Bid) và chào bán (Ask) vào các bước giá xác định, giúp người mua và người bán dễ dàng tìm thấy nhau để hoàn tất khớp lệnh.

Bước giá trong giao dịch hàng hóa phái sinh quan trọng ra sao?

Những yếu tố nâng cao về bước giá hàng hóa phái sinh

Đối với các nhà giao dịch chuyên nghiệp hoặc các thuật toán giao dịch định lượng, bước giá mang lại nhiều góc nhìn chiến lược sâu sắc hơn:

  • Tác động đến thuật toán định lượng: Quy mô bước giá ảnh hưởng trực tiếp đến việc thiết kế thuật toán theo dõi sổ lệnh. Một bước giá quá lớn có thể tạo ra hàng đợi lệnh dài ở các mức giá chính, trong khi bước giá nhỏ giúp bước giá dịch chuyển linh hoạt hơn.

  • Mối liên hệ với phí giao dịch và điểm hòa vốn: Nhà đầu tư cần biết rõ hợp đồng của mình phải dịch chuyển bao nhiêu bước giá có lãi thì mới bù đắp được chi phí giao dịch trên mỗi lot, từ đó xác định mục tiêu lợi nhuận khả thi.

  • Cơ chế điều chỉnh bước giá từ sở giao dịch: Trong một số trường hợp đặc biệt khi thị trường biến động quá bất thường, các sở giao dịch quốc tế có thể xem xét điều chỉnh đặc tả bước giá để ổn định thanh khoản, dù sự thay đổi này rất hiếm khi xảy ra.

Xem thêm:

Yếu tố nâng cao về bước giá hàng hóa phái sinh

Tìm hiểu sâu về bước giá hàng hóa phái sinh cùng APEX Fintech

Thay vì phải ghi nhớ thủ công bảng đặc tả bước giá phức tạp, APEX Fintech – Thành viên Kinh doanh số 080 của MXV – mang đến giải pháp công nghệ định lượng tự động chuẩn hóa tick size và tính toán lãi/lỗ theo thời gian thực trên nền tảng CQG quốc tế. Hệ thống giúp bạn dễ dàng theo dõi độ sâu thị trường, nhận diện cụm thanh khoản và thiết lập các lệnh cắt lỗ tự động để bảo vệ nguồn vốn hằng ngày.

Để trải nghiệm trọn bộ công cụ phân tích chuyên sâu và nhận hướng dẫn quản trị rủi ro thực chiến, bạn hãy liên hệ ngay hotline 0918.823.489 hoặc đăng ký mở tài khoản giao dịch tại APEX Fintech ngay hôm nay!

Lời kết

Nắm vững bước giá hàng hóa phái sinh giúp bạn chủ động đo lường rủi ro và làm chủ từng bước nhảy giá trên bảng điện tử hằng ngày. Hy vọng bài viết trên đây của APEX Fintech hy vọng đã mang đến góc nhìn cụ thể hơn về cơ chế vận hành của các sở giao dịch quốc tế liên thông qua MXV. Để tối ưu hiệu quả đầu tư và bảo vệ tài khoản bền vững, hãy luôn kết hợp việc đọc bước giá cùng kỷ luật quản trị vốn chặt chẽ trước mỗi quyết định giải ngân.

Nguồn tài liệu tham khảo

  • CME Group (CBOT, COMEX, NYMEX): Contract Specifications and Tick Size Rules

  • Intercontinental Exchange (ICE): Agricultural & Financial Futures Product Guide

  • Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV): Quy chuẩn giao dịch và bảng đặc tả hợp đồng hàng hóa phái sinh

  • Singapore Exchange (SGX): Commodities Derivatives Specifications

Tuyên bố miễn trừ rủi ro

Nội dung bài viết được biên soạn thuần túy nhằm mục đích giáo dục tài chính và cung cấp thông tin kiến thức, không cấu thành lời mời chào đầu tư, khuyến nghị tài chính cụ thể hay cam kết sinh lời từ phía APEX Fintech. Hoạt động giao dịch các sản phẩm phái sinh có sử dụng đòn bẩy tài chính luôn tiềm ẩn mức độ rủi ro biến động giá cao và có thể dẫn đến suy giảm vốn. Nhà đầu tư nên chủ động tìm hiểu các quy định pháp lý, tự đánh giá mức độ chịu đựng rủi ro và chịu trách nhiệm đối với toàn bộ quyết định tài chính của mình.


Tags

#investment